ODREĐENJE I STATUS OBRAZOVNOG PROGRAMA

Jutarnje okupljanje i produženi boravak predstavljaju organizovani oblik rada za učenike nižih razreda koji im osigurava kvalitetno provođenje slobodnog vremena prije i/ili poslije nastave, pod nadzorom nastavnika/ice i na taj način podiže opšti kvalitet i efikasnost čitavog nastavnog procesa.

Rad u produženom boravku zahtijeva fleksibilnu organizaciju, prilagođenu potrebama djece i mogućnostima škole.

Produženi boravak organizovan je od 7.00 sati ujutro do 15.30 sati poslije podne.

On je pedagoški i didaktički specifičan – povezuje igru, učenje i rad,doprinosi cjelovitom razvoju učenika/ca i pomaže im u savladavanju vještine samostalnog učenja, što im omogućava svrsishodno, kreativno i prijatno vannastavno vrijeme uškoli.

CILJEVI PROGRAMA

Osnovni cilj produženog boravka je upućivanje i osposobljavanje učenika/ca za samostalno učenje i organizovanje rada,kroz strukturiranu igru i različite sadržaje koji povoljno utiču na njihov cjelokupni razvoj.

Specifični ciljevi:

  • socijalizacija učenika kroz zajedničku igru i druženje,
    • pripremanje učenika za bolje snalaženje u izradi domaćih zadataka,
    • ponavljanje, utvrđivanje i primjena naučenog tokom redovne nastave,
    • učenje organizacije vremena – optimalne korelacija učenja i slobodnog vremena,
    • razvijanje sposobnosti prihvatanja individualnih različitosti,
    • izgradnja partnerstva u obrazovanju,
    • briga o učenicima s posebnim potrebama.

PROGRAM I PLAN RADA SA AKTIVNOSTIMA

Program rada vezan je,uglavnom,za redovne nastavne predmete.Tokom boravka u školi, kroz stalni pedagoški nadzor nastavnika/ca, posebna pažnja se poklanja vaspitnom radu sa učenicima, dok se u obrazovnom dijelu nastoje proširiti učenička znanja s redovne nastave i pospješiti usvajanje novih.

Vaspitna komponenta rada u produženom boravku treba da pomogne učenicima/cama da:

  • prepoznaju i izraze svoja osjećanja, potrebe, interesovanja i želje,
    • prepoznaju i prihvataju (uvažavaju) osjećanja, potrebe i želje drugih,
    • izgrađuju samopouzdanje,
    • prepoznaju i ističu vrijednosti kod sebe i drugih,
    • usvajaju pravila ponašanja,
    • sarađuju u zajedničkim aktivnostima i iznalaženju odgovarajućih rješenja,
    • razvijaju odgovoran odnos prema sebi i drugima,
    • razvijaju toleranciju i vještinu za mirno rješavanje sukoba.

PLAN RADA I AKTIVNOSTI U PRODUŽENOM BORAVKU

Jutarnje okupljanjejutarnja gimnastika doručak gledanje crtanog filma slušanje dječje muzike,pjevanje igra uz muziku (ritmičke igre)aktivnosti/igre u školskom dvorištu, terenu/sali za fizičko vaspitanje društvene igre u učionici
Organizovani, samostalni rad učenika prije redovne nastaveizrada domaćih zadataka učenje
Odmor i slobodno strukturirano vrijeme neposredno nakon redovne nastaveručak odmor aktivnosti/igre u školskom dvorištu, terenu/sali za fizičko vaspitanje društvene igre uučionici slušanje muzike ples
Organizovani samostalni rad učenikaizrada domaćih zadataka učenje
Samostalno učenjekreativne radionice (likovne, muzičke, literarne; drama, ples) čitanje knjiga, dječjih časopisa sportske i rekreativne aktivnosti- gledanje filmova obrazovnog karaktera i video materijala

Aktivnostima u okviru samostalnog učenja i slobodno strukturiranog vremena treba posvetiti najveći dio vremena tokom produženog boravka.

Kreiranje dnevnog rasporeda aktivnosti odgovornost je same škole, prema načelima opšteg kurikuluma i u zavisnosti od njene unutrašnje organizacije i uslova. Svaki nastavnički tim je kreator svakodnevnog rada s učenicima, u skladu s načelima struke.

DIDAKTIČKE I METODIČKEPREPORUKE

Pedagoški koncept rada u produženom boravku podrazumijeva sveobuhvatan pristup razvoju učenika/ca. Nastavnici/ce koji rade u produženom boravku treba da nastavu prevashodno kreiraju po mjeri djeteta i svoj rad osmisle u saradnji sa učenicima. Nastavnici/ce, prvenstveno, treba da budu mentori koji upućuju, pomažu i podstiču učenike, podržavaju kreativnost i maštovitost učenika, uvažavajući njihovo mišljenje.Posebno je važno u radu sa učenicima prvog razreda primjenjivati vaspitno-obrazovne strategije i pristup koji će im olakšati period međusobnog upoznavanja, razumijevanje pravila funkcionisanja školskog života,razumijevanja razlike u funkcionisanju i dinamici između vrtića i škole, razumijevanje njihovog individualnog mjesta u kolektivu i njih kao dijela kolektiva, sticanja vještine refleksije, odnosno, promišljanja/osvrtanja na dnevne aktivnosti i postupno preuzimanje obaveza i formiranje radnihnavika.Nastavnici/ce koji rade u produženom boravku planiraju i usklađuju aktivnosti s nastavnicima/cama koji rade u nastavi.Učenici rade domaće zadatke samostalno,i uz pomoć nastavnika/ce kada je to potrebno. Po potrebi i u dogovoru s nastavnicima/cama iz redovne nastave, nastavnici/ce u produženom boravku organizuju individualni ili zajednički rad u cilju savladavanja određenih sadržaja iz redovne nastave.

U produženom boravku koriste se nastavne metode i oblici rada koji podstiču samostalno učenje i dobru organizaciju rada i slobodnog vremena:

  • kurikularni pristup (umjesto predmetnog),
  • učenje kroz igru, praksu, učenje za život,
  • integrisano učenje,
  • timsko i saradničko učenje.

U produženom boravku učenici treba da razvijaju pozitivne međuljudske odnose družeći se, dogovarajući se i pomažući jedni drugima u opuštenoj atmosferi. Rad u produženom boravku treba da bude takav da učenici razvijaju sigurnost u sebe, samopoštovanje, saradnju, odgovornost, snalažljivost, samostalnost.

Nastavnice/ci koji rade u produženom boravku treba da njeguju opušteniji i neposredniji odnos sa učenicima i da aktivnostima pristupaju maksimalno fleksibilno. Učenicima treba omogućiti odabir aktivnosti u skladu s njihovim afinitetima, trenutnom motivacijom i interesovanjem. Na ovaj način ostvaruje se slobodna disciplina,dijete je aktivno,a po zasićenju može da promijeni aktivnost. Pravila ponašanja treba da budu jasno postavljena i dosljedno poštovana.

Rad u produženom boravku,po prirodi stvari,podrazumijeva da nastavnici/ice preuzimaju i dio roditeljske uloge,pa je potreba za saradnjom sroditeljima veoma naglašena.Škola time dobija novu i zahtjevniju ulogu.

Djeca su u produženom boravku puno umornija nego tokom jutarnje nastave,pa su zahtjevnija po pitanju motivacije za realizaciju planiranih aktivnosti,imaju manje koncentracije istrpljenja. To znači da će frustracija i stresu određenoj mjeri biti neminovan pratilac produženog boravka. Toga treba da budu svjesni i učenici, i njihovi roditelji, i nastavnice/i. Nastavnice/i treba da o tome vode računa i da aktivnosti prilagođavaju mogućnostima učenika. Učenici treba da uče da imaju pravo na greške i da prihvataju greške kod sebe i drugih kao dio procesa učenja.